گردشگری نوروزی؛ آبشارهای شوشتر

استان خوزستان با برخورداری از ظرفیت‌های بی‌شمار گردشگری تاریخی، فرهنگی، طبیعی و مذهبی آماده استقبال از میهمانان نوروزی و راهیان نور از سراسر کشور است.

یکی از مکان های دیدنی در استان خوزستان و شهرستان شوشتر آبشارهای شوشتر (سیکاها) هستش که به منظور استفاده گرفتن از نیروی آب برای آسیاب های صنعتی توی زمان ساسانیان ساخته شده است. در جنوب پل بند گرگر و خیابان شریعتی به محوطه عظیم این آبشارها می رسید.

از مطالب کتاب تذکره شوشتر اینگونه برداشت می شود که اردشیر بابکان(موسس سلسله ساسانی در سال ۲۲۴میلادی) دستور ساخت رود گرگر را صادر کرد که ساخت آن تا زمان سلطنت فرزندش شاپور ادامه یافت این رود کاملا با دست حفر شده است.

ساخت پل بند گرگر روی این نهر باعث شد که علاوه بر جلوگیری از طغیان آب، شهر شوشتر با اهواز و مسجد سلیمان هم مرتبط شود. از آب آبشارهای این ناحیه برای چرخاندن چرخ بیش از ۴۰ آسیاب استفاده می شده که در نقاط مختلف این منطقه پراکنده بودند. این آسیب ها بیشتر برای آرد کردن گندم به کار می رفت.

گذشت زمان، تاثیر عوامل طبیعی و پیشرفت تکنولوژی این آسیاب ها را به فراموش خانه ذهن زمان سپرد به طوری که اکثر آنها تخریب شده و از بین رفتند. تنها آسیاب این منطقه که پس از گذشت قرنها هنوز پابرجاست آسیاب رضا گلاب است که پس از بازسازی مورد بازدید گردشگران قرار میگیرد.

یکی از مکان های تفریحی این مجموعه عظیم سیکا است (سیکا را نوعی مرغابی یا درخت و قومی از هندوهای بودا معنی کرده اند) از طریق چند پله دست ساز می توانید وارد سیکا بشوید.

از زیر دیواره سیکا یک جوی خارج می شود که آب را درون یک حوض ۸ ضلعی می ریزد و بعد از خارج شدن از حوض از طریق دو کانال کوچک به سمت رودخانه سرازیر می شود. این مجموعه در واقع وظیفه آبرسانی به آسیاب ها در زمان های گذشته را بر عهده داشته اما امروزه به صورت یک مکان تاریخی جهت استراحت و تفریح گردشگران در آمده است.

یکی دیگر از راه های آبرسانی به مجموعه آسیاب ها ساخت سد بر روی رودخانه بوده که در دوره قاجاریه و زمان حکومت محتشم (از حکام محلی) ساخته شده. این سد مسیر رودخانه را مسدود می کرد و آب جمع شده در پشت آن در سه تونل به نام های سه کوره، دهانه شهر، و بلیتی که در تخته سنگ های مجاور حفر شده بود جاری می گشت. این تونل ها بعد از رسیدن به مجموعه در قالب کانال ها آب را به آسیاب ها هدایت می کردند و بعد از چرخاندن پره آنها به صورت آبشار به منطقه حوضچه مانند جاری می شدند. این آبشارهای مصنوعی و محوطه پشت سد هم اکنون به عنوان منطقه ای تفریحی و چشم نواز درآمده که مورد استفاده مسافران قرار می گیرد.

طراحی بی نظیر این مجموعه آبی یکی از شاهکارهای فنی و مهندسی تاریخ ساسانی بوده که حکایت از فرهنگ و تمدن غنی ایران در زمانهای گذشته دارد شهرت این منطقه به اندازه ای است که باستان شناس معروف فرانسوی ژان دیولافوا آن را به عنوان بزرگترین مجموعه صنعتی قبل از انقلاب صنعتی دانسته است.

از دیگر خصوصیات این منطقه که بر جاذبه گردشگری آن افزوده وجود بافت تاریخی شهر شوشتر در جوار آن است که در مواقع خشکسالی از آب این مجموعه برای آبرسانی به شهر قدیمی شوشتر هم استفاده می شده است.