معرفی روش نوین برای شناسایی عناصر نادر خاک

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روابط عمومی دانشگاه صنعتی امیرکبیر؛ سید سعید قنادپور اجرای این پژوهش را در قالب رساله دکتری دانست که با عنوان «شناسایی الگوی رفتار ژئو شیمیایی، جدایش آنومالی و بررسی ظرفیت اقتصادی عناصر نادر خاکی؛ مطالعه موردی: قسمت مرکزی معادن سنگ آهن سنگان» اجرایی شده است.

وی با بیان اینکه این تحقیقات به دو قسمت اصلی و متفاوت تقسیم بندی می‌شود، گفت: دربخش اول به مطالعه و بررسی روش‌های جداسازی ناهنجاری‌های ژئوشیمیایی پرداخته شد و در بخش دوم یک روش اکتشافی به منظور کشف عناصر نادر خاکی مورد بررسی قرار گرفت.

قنادپور فقدان یک مجموعه مطالعاتی جامع در به کارگیری روش‌های جدایش در شرایط مختلف نمونه‌برداری، مقایسه آن‌ها در شرایط مشابه و ترکیب و توسعه آن‌ها در موقعیت‌های متفاوت اکتشافی را از علل انتخاب این تحقیق ذکر کرد و افزود: از این رو در بخش اول این پژوهش با در نظر گرفتن موارد ذکر شده به تهیه فلوچارت اکتشافی تحت عنوان «انتخاب روش بهینه جدایش ناهنجاری‌های ژئوشیمیایی» برای نخستین بار در صنعت اکتشافات پرداخته شده است.

مجری طرح با اشاره به مطالعات انجام شده در بخش دوم گفت: به علت اهمیت اقتصادی عناصر نادر خاکی در صنایع مختلف و اکتشاف بسیار سخت آن‌ها به علت قابلیت تمرکز معدنی در شرایط محدود، در بخش دوم این مطالعات به بررسی، مطالعه و معرفی یک روش اکتشافی جدید و الگوی نمونه‌برداری بهینه پرداخته شد.

وی به بیان جزئیات این طرح پرداخت افزود: در بخش اول با بکارگیری ۱۰ روش جدایش ناهنجاری در مطالعات موردی متفاوت، مقایسه نتایج آنها، معرفی بهترین ترکیب‌ها، توسعه مؤثرترین روش‌ها و ترکیب‌ها در فضا‌های سه بعدی و چند متغیره و در نهایت تهیه یک فلوچارت اکتشافی برای انتخاب صحیح روش جدایش ناهنجاری‌های ژئوشیمیایی تا حد بسیار مطلوبی مرتفع شد.

این محقق گفت: در بخش دوم نیز با مشاهده وجود ارتباط بین عناصر نادر خاکی و عناصر پرتوزا در معدن سنگان (علاوه بر مشاهده چنین ارتباطی در برخی از کان سار‌های ایران مرکزی) بر اساس برنامه نمونه‌برداری صورت گرفته به کمک روش پرتوسنجی، روش‌های پرتوسنجی با کشف یک ظرفیت از عناصر نادر خاکی در شمال شرق کشور به عنوان روش‌هایی مؤثر در اکتشاف عناصر نادر خاکی با در نظر گرفتن شرایط حاکم بر کانی‌سازی معرفی شد.

وی مشاهدات صحرایی، اندازه ‏گیری پرتوزایی گمانه ‏ها بر اساس نمودار چاه‏ پیمایی و به صورت مستقیم، نمونه‌برداری از مغزه‌ها، تهیه مقاطع نازک و صیقلی، مطالعات میکروسکوپی مقاطع، تجزیه نمونه‌ها به روش LA-ICP-MS و تجزیه و تحلیل‌های آماری تک متغیره و چند متغیره را از جمله روش‌های مطالعاتی این پژوهش نام برد.

قنادپور کاربرد یافته‌های این مطالعات را در صنعت معدن‌کاری و به خصوص صنعت اکتشافات دانست و گفت: با توجه به این که رشته معدن به عنوان یکی از رشته‌های بالادستی و مادر برای دیگر رشته‌ها در نظر گرفته می‌شود، نتیجه این مطالعه در دیگر صنایع نیز قابل کاربرد خواهد بود.

وی چاپ ۱۰ مقاله ISI در مجلات معتبر بین المللی و چاپ ۶ مقاله علمی - پژوهشی (ISC) در مجلات علمی و پژوهشی معتبر نمایه شده در ISC را از دیگر دستاورد‌های این پژوهش عنوان کرد و افزود: علاوه بر آن یک کتاب تألیفی نیز در انتشارت دانشگاه صنعتی امیرکبیر به چاپ رسیده است.

مجری طرح همچنین گفت: با اجرای این مطالعات موفق به ارائه یک الگوی نمونه‌برداری بهینه و معرفی یک روش اکتشافی نوین برای کشف عناصر نادر خاکی با صرف کمترین هزینه و انرژی که در نهایت منجر به اکتشاف یک ظرفیت مهم از عناصر نادر خاکی در شمال شرق کشور شده است، شدیم.

وی معرفی یک روش جدید و کاربردی برای کشف عناصر نادر خاکی و ارائه یک الگوی نمونه‌برداری بهینه را از دیگر یافته‌های این تحقیق دانست.

این طرح با راهنمایی پروفسور اردشیر هزارخانی از اعضای هیأت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر اجرایی شده است.